Kluby, o których słuch zaginął (3): Chazri Buzowna Baku

Tylko najzagorzalsi piłkarscy fani, interesujący się piłką na peryferiach, mogą kojarzyć nazwę drużyny, która jest bohaterem niniejszego wpisu. I trudno się dziwić - zespół niemal natychmiast po powstaniu zaczął notować sukcesy, po czym... równie szybko jak się pojawił, tak i zniknął. Oto krótka opowieść o azerskim zespole Chazri Buzowna Baku.

Był rok 1996, a w europejskich pucharach debiutował wówczas Hutnik Kraków. W pierwszej rundzie wstępnej los skojarzył go z ówczesnym wicemistrzem Azerbejdżanu, o którym... nikt nic nie wiedział. Przeglądając informacje z tamtych lat można jedynie natknąć się na wzmianki, że w kadrze pojawiali się gracze mający na koncie debiut w reprezentacji Azerbejdżanu, że klub istnieje krótko (powstał w 1992 roku na bazie innego, założonego w latach 70., a rozwiązanego na początku lat 90. ubiegłego wieku klubu Genclik), a do europejskich rozgrywek dostał się dzięki najlepszemu w historii sezonowi (wicemistrzostwo kraju). Można też było przeczytać, że członkowie zespołu mieli problem z... wizami wjazdowymi do naszego kraju i chyba nie wszyscy chętni pojawili się w Krakowie. 

Co oznaczała nazwa? Buzovna to miejsce, w którym siedzibę miał klub - to osiedle typu miejskiego należące do Baku. W 2024 roku jeden ze współczesnych zespołów znów w Buzovnie rozgrywa mecze (Sportinq). A co oznacza Chazri? Najprawdopodobniej nazwa została zaczerpnięta od zimnego wiatru wiejącego w Azerbejdżanie (Półwysep Apszeroński) o tej właśnie nazwie. 

Klub został założony w tym samym roku, w którym powstała azerska liga. Wówczas w Azerbejdżanie (i kilku innych poradzieckich republikach) panowała chyba pełna dowolność - kluby powstawały, szybko pojawiały się w elicie, po czym po kilku latach znikały, a na ich miejsce wyrastały kolejne. Często też dochodziło do zmiany nazwy drużyny - Chazri takiej dokonał dwa razy. Powstał jako Chazri-Buzovna, potem był Chazri-Eltac Buzovna, a na koniec Chazri Buzovna Baku.

Pierwsze udokumentowane rozgrywki z udziałem klubu z Buzovny, to zmagania drugoligowego sezonu 1993. Rywalizacja odbywała się w dwóch grupach (Chazri w swojej odniósł 14 zwycięstw i po razie zremisował oraz przegrał, stracił też zaledwie trzy gole, strzelając aż 48), których zwycięzcy grali o drugoligowy tytuł. Bohater niniejszego wpisu wygrał owo spotkanie (z Avtomobilici Yevlax, który zniknął z piłkarskiej mapy w 1995 roku).

Chazri Buzowna w lidze azerskiej

Od sezonu 1993-94 w Azerbejdżanie przeszli już na system jesień-wiosna, a Chazri wówczas debiutował w najwyższej klasie rozgrywkowej. Oto lokaty zajmowane przez klub:

• 1993/94 - 12. miejsce
• 1994/95 - 7. miejsce
• 1995/96 - 2. miejsce
• 1996/97 - 3. miejsce
• 1997/98 - klub wycofał się po 8. kolejkach (miał na koncie zwycięstwo i siedem porażek).

Dwie ważne kwestie - niewiele brakowało, by w ogóle nie doszło do spotkania w europejskich rozgrywkach pomiędzy Hutnikiem a Chazrim. Klub w 1994 roku uplasował się na ostatnim bezpiecznym miejscu. Gdyby wówczas spadł z ligi, jego historia mogłaby skończyć się szybciej (takie wówczas były czasy w Azerbejdżanie).

Kolejną ważną informacją - w 1996 roku Chazri mógł realnie myśleć o mistrzostwie kraju. Wygrał bowiem złożoną z 20. kolejek zasadniczą część ligi, potem jednak nastąpił podział na grupę mistrzowską i spadkową - do tej części drużyny przystąpiły z dorobkiem punktowym zdobytym wyłącznie we wcześniejszych rywalizacjach z drużynami z własnej grupy (tzn. mistrzowskiej), co skutkowało tym, że zyskał m.in. Neftci ("odrobił" sześć punktów do lidera). Ostatecznie to właśnie do Neftci powędrował tytuł.

Chazri miał też szansę wywalczyć grę w Europie nie tylko w sezonie 1996-97, ale i kolejnym. W 1997 roku przegrał jednak finał Pucharu Azerbejdżanu (jedyny w historii swojego istnienia), a że rywal nie należał do ligowej czołówki, to on trafił do międzynarodowych rozgrywek. Gdyby to był Neftci lub Qarabaq, Chazar zyskałby prawo gry jako trzeci zespół ligowy (i finalista pucharu).

Sezon 1997-98 to koniec istnienia drużyny. Klub z powodu kłopotów finansowych wycofał się z rozgrywek, a następnie został rozwiązany.

Ligowe statystyki Chazri Buzovny

Nigdy żaden zawodnik klubu nie wywalczył korony króla strzelców. Oto najskuteczniejsi piłkarze Chazri Buzovny w poszczególnych sezonach:

• 1993/94: Azar Isayev - 9 goli
• 1994/95: Azar Isayev - 10 goli
• 1995/96: Azar Isayev - 8 goli
• 1996/97: Pasza Aliyev - 13 goli

Najskuteczniejsi strzelcy Chazri Buzovna w najwyższej klasie rozgrywkowej w historii (statystyki nie obejmują sezonu 1997-98, w którym klub wycofał się z rozgrywek)

• Azar Isayev - 39 goli
• Pasza Aliyev - 29 goli
• Rufat Quliyev - 12 goli
• Aleksandr Musatkin - 11 goli
• Sergey Zara i Imamyar Suleymanov - po 10 goli

Najwięcej występów w Chazri Buzovna w najwyższej klasie rozgrywkowej w historii (statystyki nie obejmują sezonu 1997-98, w którym klub wycofał się z rozgrywek)

• Ilham Qurbanov - 103 meczów
• Pasza Aliyev - 99 meczów
• Aleksandr Musatkin - 92 mecze
• Imanxan Sultani - 87 meczów
• Azar Isayev - 84 mecze

Chazri Buzovna w europejskich pucharach

Klub tylko raz, latem 1996 roku, wystąpił w europejskich rozgrywkach. W sezonie 1996-97 w pierwszej rundzie wstępnej Pucharu UEFA zmierzył się z Hutnikiem Kraków i po klęsce na wyjeździe oraz remisie u siebie odpadł z rywalizacji

Mecze

• 17 lipca 1996: Hutnik Kraków - Chazri Buzovna Baku 9:0 (zobacz mecz)
• 24 lipca 1996: Chazri Buzovna Baku - Hutnik Kraków 2:2

Strzelcy goli

• Afkan Talibov i Pasza Aliyev - po 1 golu

Wystąpili w europejskich pucharach

• Faik Azizov, Ulfan Madatov, Elman Sultanov, Pasza Aliyev, Veli Guseinov, Rufat Guliyev, Afkan Talibov, Azer Isaev, Vadim Vasilyev, Imankhan Sultani, Elchin Khasanov i Ilham Gurbanov - po 2 występy
• Magsad Yagubaliev, Musfik Shyukyurov, Fazli Asadov i Aleksandr Musatkin - po 1 występie

Reprezentanci Azerbejdżanu w Chazri Buzovna

Pierwszym graczem w historii klubu, który wystąpił w narodowych barwach, był Ilgar Mammadov. 16 lutego 1996 roku wszedł on z ławki w meczu z Estonią. Był to jego jedyny mecz w barwach narodowych (zanim klub trafił na Hutnika w europejskich rozgrywkach, jego już w drużynie nie było).

Drugim takim graczem był Rufat Guliyev, który debiutował także w meczu z... Estonią, tyle że rozegranym 1 marca 1997 roku. Jako gracz Chazri Buzovny zanotował sześć gier w narodowych barwach, kolejne zaliczał już jako zawodnik innych drużyn (rywala Hutnika z Pucharu UEFA opuścił latem 1997 roku).

Historia reprezentantów kraju wywodzących się z Chazri Buzovny na tych dwóch nazwiskach się kończy.

Stadion

Obiekt, na którym mecze rozgrywał Chazri Buzovna, nosił nazwę "Genclik" (wybudowany został w 1957 roku). Mogło się na nim pomieścić do pięciu tysięcy widzów. W europejskich rozgrywkach potyczki odbywały się na znacznie większym, im. Tofiqa Bahramova. 

Gdy klub upadł, w ruinę zaczął popadać także i stadion Genclik. Co prawda czasem grywały na nim dzieci, ale też zdarzało się, że stawał się on miejscem... wypasu zwierząt. Część terenów została sprzedana pod zabudowę mieszkalną.

Jeszcze pięć lat temu trybuny czy boisko były w opłakanym stanie. Mieszkańcy Buzovny przez wiele lat zabiegali o remont obiektu i wreszcie doczekali się reakcji. W 2022 roku ruszyły prace, a stadion oddano do użytku dwa lata później (obecnie to Baku Sportinq Arena).

Zdjęcia zrujnowanego obiektu jak i nowo powstałego - możecie zobaczyć klikając w ten link.